شــهـر نــايـيـن
شهرستان
نايين با مساحتي حدود 3700
متر مربع ( يك سوم استان ) وسيع ترين باشد كه در حاشيه
ي كوير مركزي و در كنار محورهاي ترانزيتي جنوب و شمال و شرق
كشور واقع گرديده است.بر طبق آمار جمعيتي سال 1386 نايين داراي
55500 نفرجمعيت است. اين شهرستان كه در فاصله 145 كيلومتري شرق
اصفهان قرار دارد از شرق به استان خراسان و از جنوب به استان
يزد و از غرب به اردستان و اصفهان و از شمال به استان سمنان
محدود مي شود.اين شهرستان داراي سه بخش مركزي ، خور و بيابانك
و انارك بوده و چهار شهر به نامهاي نايين، خور و جندق و انارك
دارد. همچنين داراي هشت دهستان با تعداد 268 روستا و مزعه سكنه
دار مي باشد. آب و هواي آن كويري است. زبان مردم آن اكثرا
ايران باستان (پهلوي) است و البته در مناطق اين شهرستان نيز
گويش هاي محلي متنوع و خاص خود وجود دارد.
در مورد معناي كلمه نايين نظرات
مختلف در كتب تاريخ نقل شده اما آنچه قريب به يقين صحيح مي
باشد اين است كه نايين از ني و ني زار گرفته شده است و زماني
نايين دريا و سپس باتلاق و نيزار بوده است.
در بخشهاي انارك و خور و بيابانك
جاذبه هاي خاص مناطق كويري وجود دارد. مثل تپه هاي بزرگي ريگ
كه هر يك به نامي شهرت دارد. همچنين صحنه هاي زيبا و جادوئي از
سرابهاي كويري و بيشه ها و جنگلهاي خاص اين گونه مناطق مانند
جنگل گز و طاق.
علاوه بر آن نخلستانهاي زيبائي
در مناطق شهري و روستايي بخش انارك و خور و بيابانك وجود دارد
كه در نوع خود ديدني است.
جاذبه هاي تاريخي ،
مذهبي و معماري نايين عبارتند از : مساجد ، امامزاده و حسينيه
ها ، آب انبارها ، قلعه ها ، كاروانسراها ، يخچال ها ، خانه
هاي تاريخي كه در مجموع چند اثر برجسته آن شامل مسجد جامع ،
نارين قلعه ، بازار قديمي و خانه تاريخي پيرنيا كه موزه مردم
شناسي كوير در آن داير شده است.
از ديگر جاذبه هاي شگفت اين
ناحيه وجود چشمه اي با آب شيرين و گوارا در منطقه ي كويري است
كه بازياب نام داشته و در مسير مهرجان به چوپانان قرار گرفته
است.
وجود نقاط روستايي شامل چوپانان
با آرايش و نظم معابر شهري و بادگيرهاي جذاب آن ، روستاي مصر
در محاصره ريگهاي روان ، روستاي گرمه با خصوصيات آب و هواي
كويري ويژه ، روستاي آبگرم با بهره مندي از چشمه آب گرم معدني
و معدن نخلك با تونلهاي قديمي و طولاني زير زميني و قلعه
روستاي بياضه از جمله آثار ديدني روستاهاي نايين است.