آسياب آبي ريگاره

 آسياب آبي ريگاره در محمديه شهر نائين به عنوان يكي از شاهكارهاي معماري و هنري شهرستان نائين محسوب مي گردد .
اداره ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري شهرستان نائين و با همكاري كارشناسان و مردم محله محمديه نائين كشف و از دل خاك نمايان گرديد.
اين آسياب با تكنيك و روش كند و با وسعت بسيار زياد به طول حداقل 90 متر و عمق 25 متر در دل خاك حفر شده و ايجاد گرديده .سنگهاي بزرگ اين آسياب با طرز عجيبي بوسيله آب قنات بسيار قديمي كيخسرو در عمق 18 متري در زير زمين به طرف تنوره آسياب هدايت و با فشار زياد برروي چرخ هاي آسياب فروريخته و آن را به حركت در مي آورده است .
ورودي اصلي آسياب در عمق سه متري ايجاد و در زير زمين پس از عبور از دالاني بزرگ به طول 60 مترو با شيب بسيار تند به مركز اصلي و محل اصلي آسياب مي رسيم .

اين دالان باارتفاع متغير 2 مترتا 4 متر و با شيب بسيار تندو به صورت عجيبي حفر شده است

 در محوطه اصلي آسياب در عمق 25 متري به فضاهاي متعدد از جمله اتاقها و محل اسطبل و محل قرارگرفتن سنگهاي آسياب و تنوره برخورد مي نمائيم .دراين قسمت سكوهائي جهت قراردادن كيسه هاي گندم و آرد تعبيه شده و بوسيله احشام از جمله اسب و الاغ و حتي شتر بارها و گندمها حمل مي شده است
 براساس گفته هاي اجدادي محل ، اين آسياب در زمان كيخسرو و بيش از 2000 سال قدمت ساخته شده است چنانكه چندين ضرب المثل بسيار قديمي به اين آسياب منسوب مي باشد.
 مطمئنا" براي ايجاد و احداث اين آسياب علم و تجربه بسيار زياد و صبر و تحمل ،ايمان و پشتكار فراواني نياز بوده ،چنانكه مطالعات متعددي درخصوص ،فاصله ورودي و قنات ، شيب زمين ، انتخاب محل ، استحكام خاك ، قدرت آب درآن زمان انجام شده و باطراحي دقيق كاملا" علمي اين آسياب احداث و ايجاد گرديده است .

منبع» اداره میراث فرهنگی و گردشگری نایین