خانه تاريخي پيرنيا

  
 خانه تاريخي پيرنيا به عنوان يکي از مهمترين مساکن سنتي شهر نائين الگوي مهم معماري و هنري    خانه هاي تاريخي منطقه و کوير مرکزي ايران محسوب مي گردد.
 اين خانه متعلق به دوران صفويه بوده و از اجزاء مختلفي از جمله ورودي ، دالانهاي متعدد ، هشتي ، غلامگردش، ايوان شاه نشين ، اتاق نشيمن ، گودال باغچه ، باغ و بخشهاي مختلف ديگر تشکيل شده است .
 اين بنا از مجموعه خانه هاي متعددي تشکيل مي شده که هرکدام با کاربردي متفاوت و مخصوص ساخته شده است . ازجمله اندروني ، بيروني ، حياط خلوت و ... مي باشد
 اين خانه به عنوان خانه حاکم نائين بوده و در ابتدا شخصي به نام قاصي نور الهدي در اين خانه زندگي مي کرده و در دوره قاجار به خاندان پيرنيا رسيده و شخصي به نام ميرزا احمد خان پيرنيا حاکم نائين در اين خانه زندگي مي نموده است .
 مهمترين ويژگي هنري خانه تاريخي پيرنيا وجود نقاشيهاي ديواري و گچبريهاي بسيار زيباي آن که در ايوان شاه نشين ، اتاق تشريفات و اتاق مخصوص حاکم بوده مي توان ياد نمود .
 اين گچبريها در قسمت فوقاني بخشهاي ذکر شده را شامل گرديده که در آن کتيبه هائي با اشعار مختلف عظمت معماري و هنر را نشان مي دهد. 

اين گچبريها شامل قابهاي متعددي بوده و داستانهاي هفت پيکر نظامي شامل: داستانهاي خسرو و شيرين ، يوسف و زليخا ، صحنه هاي شکارگاه ، داستانهاي عاشقانه و خيالي را به نمايش گذاشته است .
ترکيب تزئينات معماري و گچبريها و نقاشيها، زيبائي زايدالوصفي را به تصوير کشيده است .
از ديگر تزئينات اين بنا مي توان به تزئينات معماري کاربندي ها ، يزدي بندي ها ،رسمي بندي ها اشاره نمود.
درنقاشيهاي موجود درقسمتهاي مختلف اين بنا نقوش گياهي، هندسي ، گل و مرغ ، اژدها و حيوانات مختلف زيبائي آن را دو چندان نموده است .
يکي از بخشهاي مهم اين بنا ، وجود فضاي گودال باغچه در مرکز حياط بوده که به عنوان تابستان نشين خانه و به جهت دسترسي به آب قنات حفر گرديده است .
اين خانه در سال 1349 توسط فرهنگ و هنر خريداري و پس از انجام مرمتهاي مورد نياز بنا در سال اسفند 1373 به موزه مردم شناسي کوير نائين تبديل گرديد که درآن مردم از طريق اشياء ، لوازم ، وسايلي که در جاي جاي فضاهاي خانه ، ويترينها قرارگرفته با فرهنگ مردمان کوير و حاشيه کوير آشنا مي گردند و شامل نمايش زندگي کويري ، وسايل کشاورزي ، ادوات و وسايل نظامي ، پوشاک ، صنايع و حِرَف دستي و هنرهاي سنتي ، آداب و رسوم و اعتقادات مردمان بومي منطقه آشنا مي شوند.

منبع» اداره میراث فرهنگی و گردشگری نایین